أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
819
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
( 1 ) . برطبق ميمون ، 329 مترادف « قصب الذريرة » - وج - Acorus calamus L . است . ديگران مىپندارند كه « نى فارسى » - نى بلند - Arundo donax L . است ؛ Low , pf . ، 341 ؛ II , Dozy ، 352 . در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 2 ) . نسخهء الف : قالاوس ، بايد خواند قالامس - يونانى ، ديوسكوريد ، I ، 92 . ( 3 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : فداعماطيس ، بايد خواند فراغماطيس ، ديوسكوريد ، I ، 92 : فرغميطس و هو السياجى - « فرغميطس و اين [ به معناى ] « محصور » است » . از اينجا مطابقت با يونانى - « حصار » روشن است . ( 4 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : فثيادسياعا ، بايد خواند قنياد بساما ، كه طبق Low , pf . ، 342 مترادف « قصب الذريرة » است . 846 . قصب السّكر 1 - نيشكر حمزه : « مصاب » 2 - نيشكر است ، [ نى ] ديگر را چنين نمىنامند . ( 1 ) . Soccharum officinarum L . ؛ عيسى ، 1596 ؛ I , Low ، 764 ؛ بدويان ، 3023 ؛ Lane ، 2529 . نيز نك . شمارهء 547 . ( 2 ) . المصاب ، قس . لسان العرب ، VII ، 93 ؛ Lane ، 1742 . 847 . قضم قريش 1 پولس : اين درختى است با خاصيت گسى ، تندى نيز در آن وجود دارد . ( 1 ) . به عربى يعنى « آنچه قريشيان مىجوند » . اين معمولا مترادف « حب الصنوبر » - ميوهء Pinus pinea L . است ؛ نك . شمارهء 291 . برخىها مىپندارند كه اين ميوه كاج معمولى - Picea excelsa Link . مترادف Pinus picea است ؛ عيسى ، 15 139 . نيز قس . II , Dozy ، 361 ؛ III , Low ، 43 . 848 . قطف 1 جالينوس ، اطرفكسوس 2 [ مىنامد ] . به سريانى قطبا 3 است . در الموازنه : قرطف 4 . ابو الخير : اين « سرمق » 5 است . ابو معاذ : اين به فارسى سلمه 6 است . ابو حنيفه : قطف همان « سرمق » است و [ قطف ] كوهى نيز وجود دارد كه از نظر اندازه شبيه درخت آلو است ، برگهايش سبز ، اطرافش سرخ و چوبش سخت است . او مىگويد : قطف درختى نرم شبيه انجير كوهى 7 است .